DANH MỤC HÀNG HÓA NHÓM 2 VÀ QUY ĐỊNH KIỂM TRA NHẬP KHẨU MỚI NHẤT

I. Vì sao doanh nghiệp nhập khẩu đang “toang” vì Thông tư này?

Nếu bạn từng bị “xử lý chuyên ngành” ở cửa khẩu thì đọc Thông tư này là cứu tinh. Hàng nhóm 2 thuộc Bộ LĐTBXH quản lý — hiểu đơn giản là những mặt hàng có rủi ro mất an toàn, nên bắt buộc phải kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.

Và đây là điều khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam mất hàng, mất tiền, mất thời gian:

• Không biết mặt hàng mình nằm trong nhóm phải kiểm tra chất lượng.

• Không biết cơ quan kiểm tra là Bộ hay Sở → hồ sơ chạy lòng vòng.

• Không biết tiêu chuẩn áp dụng (QCVN/TCVN) → lỗi ngay từ hồ sơ đăng ký.

• Không nắm quy định thuế VAT mới (một số mặt hàng áp dụng VAT 8% từ chính sách gia hạn).

II. Thông tư quy định những gì? Hiểu đúng để không thành nạn nhân cửa khẩu

Thông tư 01/2021/TT-BLĐTBXH quy định:

• Danh mục sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 (nguy cơ mất an toàn).

• Mã HS từng mặt hàng → Cơ sở xác định chính xác phạm vi quản lý.

• Biện pháp kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.

• Phân loại:

  • Mục I: Phải kiểm tra chất lượng

  • Mục II: Không phải kiểm tra

Hầu hết sai lầm của doanh nghiệp là đoán theo kinh nghiệm, không đọc chi tiết mã HS trong Thông tư. Mỗi mặt hàng có thể nằm trong 2 – 3 mã HS khác nhau, áp vào đâu sai → lô hàng nằm đấy dài dài.

III. Danh mục hàng nhóm 2: hiểu từng nhóm để tránh lỗi nhập khẩu

1. Nhóm phương tiện bảo vệ cá nhân (PPE): Mũ, kính, khẩu trang, găng tay, giày, dây đai

Đây là nhóm dễ bị giữ hàng nhất vì rủi ro an toàn lao động cao.
Ngay cả mặt hàng “nghe có vẻ vô hại” như găng tay bảo hộ, khẩu trang lọc bụi không phải y tế, cũng nằm trong diện kiểm tra.

Nỗi đau của khách nhập hàng Trung–Việt:

• Tưởng là đồ thường, ai dè lại thuộc nhóm 2.

• Không chuẩn bị hồ sơ QCVN → mất 7–15 ngày.

• Bị kiểm tra từng mẫu, tốn thêm phí test.

Gợi ý giải pháp:

• Phải check HS trước khi chốt đơn với xưởng.

• Xác minh QCVN phù hợp (ví dụ QCVN 24 cho găng tay).

• Nhờ đơn vị logistics hỗ trợ kiểm tra chuyên ngành ngay lúc lên bill.

2. Nhóm máy nâng, thang máy, pa lăng, tời, bàn nâng

Đây là nhóm có quy trình kiểm định cực chặt, hầu như bắt buộc kiểm tra chất lượng.

Trường hợp hay gặp:

• Nhập pa lăng điện nhưng không biết phải kiểm định theo QCVN 7 hoặc QCVN 13.

• Bàn nâng, sàn nâng chỉ dùng trong kho nhưng vẫn bị xếp vào nhóm phải kiểm định.

• Thang máy linh kiện rời vẫn phải kiểm tra → nhiều người hiểu nhầm là không.

Điểm khách hay sai:

• Nghĩ “hàng nhỏ thì không sao”.

• Nghĩ “không lắp trong công trình thì không cần kiểm định”.

3. Nhóm chai chứa khí nén, bình chịu áp

Đây là nhóm cực kỳ nhạy cảm: áp suất >0.7 bar là coi như vào nhóm kiểm tra ngay.

Nếu không chứng minh được tiêu chuẩn TCVN 6296, 7388,… → hồ sơ fail.

Khách hay gặp rủi ro:

• Nhập bình khí CO₂ cho quán ăn → vẫn bị kiểm tra.

• Nhập bình mini → tưởng miễn → vẫn kiểm.

4. Mục II: Các mặt hàng KHÔNG phải kiểm tra chất lượng

Mặc dù không phải kiểm tra, nhưng vẫn phải chuẩn HS chuẩn để tránh bị quy vào nhóm I.

Ví dụ:

• Nồi hơi áp suất dưới 16 bar không dùng cho ngành đặc thù → được miễn.

• Bình bồn theo TCVN 8366 nhưng không thuộc các lĩnh vực đặc thù → được miễn.

Vấn đề là nhiều doanh nghiệp:
→ Không biết chứng minh “không thuộc ngành đặc thù”.
→ Lại bị yêu cầu giải trình hoặc chuyển tuyến kiểm tra.

IV. Một số mặt hàng áp dụng VAT 8% trong năm 2024–2025

Nhiều mặt hàng thuộc nhóm 2 nằm trong danh mục được giảm VAT từ 10% xuống 8% theo nghị quyết giảm thuế (gia hạn theo từng giai đoạn).

Các nhóm thường áp dụng VAT 8% gồm:

• Một số loại quần áo bảo hộ, găng tay bảo hộ.

• Một số loại phương tiện bảo vệ cá nhân không thuộc nhóm y tế.

• Một số thiết bị thuộc máy móc – cơ khí (tời tay, pa lăng kéo,…).

• Một số mặt hàng thiết bị áp lực thuộc nhóm sản xuất – công nghiệp.

Lưu ý:

• Căn cứ vào mã HS thực tế trên tờ khai để xác định đúng VAT 8%.

• Thuế VAT chỉ giảm khi mặt hàng không nằm trong danh mục loại trừ theo luật thuế.

→ Điều này cực quan trọng vì nếu khách không biết VAT đã giảm thì bị tính nhầm 10% → đội chi phí.

V. Cách doanh nghiệp nhập khẩu tránh bị “vạ” khi gặp hàng nhóm 2

Dành cho khách đang tìm giải pháp thực sự:

Checklist 5 bước không được sai khi nhập hàng nhóm 2: 

• Bước 1: Xác định đúng mã HS trước khi đặt hàng.

• Bước 2: Kiểm tra xem hàng thuộc Mục I hay Mục II.

• Bước 3: Tra QCVN tương ứng và chuẩn bị hồ sơ từ trước.

• Bước 4: Tính toán VAT đúng (nhiều mã hiện hưởng VAT 8%).

• Bước 5: Nhờ đơn vị chuyên xử lý hàng nhóm 2 (như Hoa Nam) kiểm tra hồ sơ trước khi lên container.

Khi nào doanh nghiệp nên nhờ Logistics hỗ trợ?

• Khi nhập hàng lần đầu.

• Khi mặt hàng “rơi vào vùng xám” (PPE, máy nâng, bình khí…).

• Khi cần tối ưu thời gian thông quan (nhất là hàng gấp).

• Khi cần tư vấn thuế VAT chuẩn theo mã HS.