Thuế nhập khẩu phụ thuộc vào những yếu tố nào? HS Code & CO Form E

Vì sao cùng một mặt hàng, mỗi doanh nghiệp đóng thuế một kiểu?

Trong thực tế nhập hàng Trung Quốc, có một nghịch lý rất quen:

Hai doanh nghiệp nhập cùng một loại hàng
– Cùng xuất xứ Trung Quốc
– Cùng tuyến vận chuyển
Nhưng tổng thuế phải nộp lại chênh nhau hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.

Không phải vì hải quan “thích ai thì thu nhiều”, mà vì thuế nhập khẩu không cố định.
Nó phụ thuộc vào cách bạn khai báo, cụ thể là 2 yếu tố gốc rễ:

👉 Mã HS Code
👉 Chứng nhận xuất xứ – CO Form E

Nếu hiểu sai hoặc làm ẩu 2 yếu tố này, doanh nghiệp có thể:

• Đóng thuế cao ngay từ đầu

• Hoặc nguy hiểm hơn: bị truy thu sau thông quan

HS Code là gì? Vì sao đây là “xương sống” của thuế nhập khẩu?

HS Code (Harmonized System Code) là hệ thống mã phân loại hàng hóa dùng trong thương mại quốc tế.
Nhưng với hải quan Việt Nam, HS Code không chỉ để phân loại, mà còn để:

• Xác định thuế suất nhập khẩu

• Xác định VAT áp dụng

• Quyết định mức độ kiểm tra

• Là căn cứ hậu kiểm – truy thu – xử phạt

Nói thẳng:
👉 Sai HS Code = sai toàn bộ bài toán thuế, dù các giấy tờ khác có đủ đến đâu.

Xem thêm: Thuế nhập khẩu & VAT 

Một mặt hàng – vì sao lại có nhiều HS Code hợp lệ?

Đây là chỗ rất nhiều doanh nghiệp hiểu sai bản chất.

HS Code không chỉ dựa vào tên hàng, mà dựa vào:

• Công dụng chính

• Cấu tạo

• Mức độ hoàn thiện

• Đối tượng sử dụng

Ví dụ rất thực tế:

• Cùng là “đèn LED”

  • Đèn chiếu sáng công nghiệp

  • Đèn trang trí nội thất

  • Đèn gắn kèm thiết bị điện tử

→ Mỗi loại có thể khác HS Code, kéo theo khác thuế suất 5–10%.

Doanh nghiệp thường mắc lỗi:

• Chọn mã HS “thấy thuế thấp”

• Hoặc lấy mã của lô hàng cũ, không so lại bản chất

• Hoặc nghe theo bên bán Trung Quốc

👉 Khi hậu kiểm, hải quan không nhìn tên hàng, mà soi cách sử dụng thực tế.

Sai lầm phổ biến nhất: Lấy HS Code theo nhà cung cấp Trung Quốc

Đây là lỗi Hoa Nam Logistics gặp nhiều nhất trong các ca truy thu thuế.

Cần nói thẳng:

• Nhà cung cấp Trung Quốc không chịu trách nhiệm thuế nhập khẩu tại Việt Nam

• HS Code họ dùng để xuất khẩu, không phải để nhập khẩu vào Việt Nam

Trong khi:

• Việt Nam có cách diễn giải HS chi tiết hơn

• Một số mặt hàng Trung Quốc xếp nhóm A, nhưng vào Việt Nam lại bị xếp nhóm B

👉 HS Code đúng ở Trung Quốc ≠ HS Code đúng ở Việt Nam

Doanh nghiệp nào “copy mã cho nhanh”:

• Có thể thông quan được

• Nhưng nguy cơ truy thu trong 5 năm là rất cao

CO Form E là gì? Vì sao nó có thể đưa thuế nhập khẩu về 0%?

CO Form E là chứng nhận xuất xứ hàng hóa Trung Quốc, dùng để hưởng ưu đãi thuế theo Hiệp định ACFTA (ASEAN – China Free Trade Area).

Về lý thuyết:

• Nhiều mặt hàng từ Trung Quốc

• Nếu có CO Form E hợp lệ
  👉 Thuế nhập khẩu có thể = 0%

Chính vì vậy, rất nhiều doanh nghiệp đặt cược toàn bộ bài toán chi phí vào CO.

Nhưng thực tế lại khác.

Có CO Form E chưa chắc đã được ưu đãi thuế

Đây là điểm gây “sốc” với rất nhiều doanh nghiệp.

CO Form E chỉ có giá trị khi đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện, trong đó quan trọng nhất là:

• Thông tin trên CO khớp tuyệt đối với Invoice & Packing List

• Mô tả hàng hóa đủ chi tiết để chứng minh xuất xứ

• Mã HS trên CO phù hợp với mã HS khai báo

• CO được nộp đúng thời điểm và đúng quy trình

Chỉ cần một điểm không đạt, CO có thể:

• Bị từ chối ưu đãi

• Hoặc tệ hơn: bị bác toàn bộ

👉 Khi đó, doanh nghiệp bị tính thuế theo mức MFN cao hơn, dù đã “có CO trong tay”.

Vì sao nhiều doanh nghiệp bị truy thu dù lúc đầu CO được chấp nhận?

Đây là điểm rất nhiều người không lường trước.

Khi thông quan:

• Hải quan có thể chấp nhận CO tạm thời

• Ưu tiên cho hàng lưu thông nhanh

Nhưng khi hậu kiểm:

• Hồ sơ bị soi lại rất kỹ

• CO bị đối chiếu lại với HS, Invoice, hợp đồng

Các lỗi thường bị phát hiện:

• CO ghi tên hàng chung chung

• CO không chứng minh đủ tỷ lệ xuất xứ

• CO dùng cho mã HS khác với mã khai báo

👉 Kết quả: truy thu toàn bộ phần thuế đã được miễn, cộng thêm tiền chậm nộp.

Mối quan hệ “sống còn” giữa HS Code và CO Form E

Một sai lầm nghiêm trọng là xem HS và CO là hai thứ tách rời.

Thực tế:

• HS Code là “khung pháp lý”

• CO Form E là “chứng cứ xuất xứ”

👉 Nếu HS Code không chuẩn, CO dù đúng cũng không cứu được.

Rất nhiều doanh nghiệp:

• Có CO hợp lệ

• Nhưng HS Code bị đánh giá sai
  → Ưu đãi thuế vẫn bị bác

Góc nhìn chuyên gia Hoa Nam Logistics: kiểm soát thuế phải bắt đầu từ gốc

Tại Hoa Nam Logistics, triết lý làm việc là:

“Thông quan nhanh không quan trọng bằng an toàn thuế dài hạn.”

Vì vậy:

• HS Code được phân tích dựa trên bản chất sử dụng

• CO Form E được kiểm tra trước khi chạy hàng

• Không chạy theo phương án “rẻ trước mắt, rủi ro về sau”

Nhiều khách hàng đến với Hoa Nam sau khi đã từng bị truy thu, và điểm chung là:
👉 Trước đó, không ai kiểm soát HS & CO cho họ một cách nghiêm túc.

Kết luận: Thuế nhập khẩu không cao – cái giá phải trả cho sự chủ quan mới cao

Nếu bạn đang nhập hàng Trung Quốc chính ngạch, hãy nhớ một điều:

• Thuế cao hay thấp không do hải quan

• Mà do cách bạn xác định HS Code và sử dụng CO Form E

Làm đúng ngay từ đầu:

• Thuế minh bạch

• Không lo truy thu

• Không “toang” dòng tiền sau quyết toán

👉 Và đó cũng là lý do doanh nghiệp nên chọn đơn vị logistics hiểu thuế – hiểu hậu kiểm, chứ không chỉ “chở hàng qua biên giới”.